Аңдатпа: Жобалау үшін бұзылмайтын сынау әдістерінің салыстырмалы талдауы жүргізілді. Бұл мақалада полимер негізіндегі композициялық материалдардан жасалған ұшақ компоненттерінің құрылымдық тұтастығын бағалау үшін бұзылмайтын бақылау (ББ) әдістерін пайдалану қарастырылады. Композиттік материалдар жоғары беріктік пен салмақ қатынасына, коррозияға төзімділігіне және беріктігіне байланысты авиацияда кеңінен қолданылады. Дегенмен, бұл материалдар өндірістік процестерден, жұмыс кернеуінен және температура мен ылғалдылықтағы өзгерістер сияқты қоршаған орта факторларынан туындаған әртүрлі ақауларға сезімтал. Дәстүрлі бұзылмайтын бақылау әдістері, соның ішінде ультрадыбыстық, радиографиялық, оптикалық-визуалды, капиллярлық және термиялық, олардың артықшылықтары мен шектеулері бар. Ультрадыбыстық тексеру, мысалы, кешенді көлемдік талдауды қамтамасыз етпейді, ал радиографиялық әдістер күрделі қауіпсіздік шараларын талап етеді. Оптикалық-визуалды әдістер ішкі ақауларды анықтай алмайды, ал капиллярлық әдістер төмен өнімділіктен зардап шегеді. Осы мәселелерді шешу үшін зерттеу қолданыстағы диагностикалық әдістерді жетілдіруді, жаңа автоматтандырылған модельдерді әзірлеуді және параметрлік көрсеткіштерді оңтайландыруды ұсынады. Зерттеу сонымен қатар ақауларды анықтау және бағалау сенімділігін арттыру үшін адам-машина-қоршаған ортаның біріктірілген жүйесін қарастырады. Бұзбайтын сынақ технологияларын дамыту әуе кемелерін тексерудің дәлдігі мен тиімділігін арттырып қана қоймайды, сонымен қатар қауіпсіздікті жақсартады, қызмет ету мерзімін ұзартады және техникалық қызмет көрсету шығындарын азайтады. Бұл зерттеудің нәтижелері әуе кемелері құрылымдарының пайдалану сенімділігін арттыратын заманауи диагностикалық жүйелерді дамытуға ықпал етеді.
Түйін сөздер: композициялық материалдар, ақаулық, бұзылмайтын бақылау әдістері, жүктелген бөлшектер, диагностикалық модельдер, динамикалық корреляция.