STEM-БІЛІМ БЕРУ ЭЛЕМЕНТТЕРІ БАР ОҚЫТУШЫЛАРДЫҢ БІЛІКТІЛІГІН АРТТЫРУ ПРОЦЕСІНІҢ ОНТОЛОГИЯЛЫҚ БІЛІМ БАЗАСЫНЫҢ АҚПАРАТТЫҚ МОДЕЛІН ӘЗІРЛЕУ

Авторлар: Базарова М.Ж., Алибеккызы Қ., Адиканова С., Бугубаева А.Ж.
ҒТАХА 14.35.09

Аңдатпа. Мақалада STEM-бағдарланған тәсілдерге баса назар аудара отырып, білім берудің цифрлық трансформациясы жағдайында оқытушылардың біліктілігін арттыру процесін ресімдеуге және қолдауға арналған онтологияны әзірлеу қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі ХХІ ғасыр оқытушыларының кәсіби құзыреттіліктерін жүйелі түрде ұсыну және олардың цифрлық білім беру орталарында өлшенуін қамтамасыз ету қажеттілігімен байланысты. Жұмыстың мақсаты бірыңғай ақпараттық құрылымда STEM-әдістерді, құзыреттерді, олардың қалыптасу индикаторларын, бағалау құралдары мен бақылау нысандарын біріктіруді қамтамасыз ететін онтологиялық модель құру болып табылады. Зерттеуде онтологиялық модельдеу әдістері, OWL мекен-жайларын қолдана отырып білімді формальды сипаттау және деректерді талдау және алу үшін SPARQL сұраулары қолданылды. Нәтижесінде «STEM-әдіс – құзыреттілік – индикаторлар – құралдар – Бақылау нысандары» сәйкестік матрицасын іске асыратын және оқытушылардың кәсіби дамуының автоматтандырылған мониторингін қолдайтын онтология әзірленді. Жұмыстың ғылыми жаңалығы онтологиялық тәсіл негізінде біліктілікті арттыру процесін кешенді ресімдеу болып табылады. Практикалық маңыздылығы біліктілікті арттырудың цифрлық платформаларында, шешім қабылдауды қолдау жүйелерінде және педагогикалық білім беру сапасын талдауда онтологияны қолдану мүмкіндігімен анықталады.

Түйін сөздер: STEM-білім беру, оқытушылардың біліктілігін арттыру, кәсіби құзыреттілік, білім берудің цифрлық трансформациясы, STEM-әдістер, әдіснамалық модель, құзыреттілікті бағалау.