Аңдатпа. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету және әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсетудің экономикалық тиімділігін арттыру құрылымдалмаған мәтіндік есептерді зияткерлік талдауды талап етеді. Тақырыптық талдаудың дәстүрлі әдістері қысқа хабарламалардың семантикалық контекстінің жоғалуымен және мәтіндерді қолмен алдын ала өңдеудің жоғары еңбек сыйымдылығымен байланысты шектеулерге ие. Осы зерттеудің пәні техникалық рапорттардан білімді автоматты түрде алу әдістері болып табылады. Қойылған мақсатқа жету үшін оңтайлы есептеу конвейерін қалыптастыру, оны бағдарламалық іске асыру және нақты деректер негізінде эксперименттік тексеру міндеттері шешілді.
Зерттеудің мақсаты – ақаулардың жасырын ішкі топтарын автоматты түрде анықтау мен оларды егжей-тегжейлі интерпретациялаудың кешенді әдісін әзірлеу, теориялық тұрғыдан негіздеу және эксперименттік түрде верификациялау. Әзірленген әдіс контекстік эмбеддингтерді алу үшін трансформер-модельді (paraphrase-multilingual-MiniLM-L12-v2), өлшемділікті сызықтық емес төмендетудің UMAP алгоритмін және HDBSCAN иерархиялық тығыздықтық кластерлеу алгоритмін біріктіруге негізделген. Тақырыптарды интерпретациялау және олардың адамға түсінікті атауларын автоматты түрде генерациялау c-TF-IDF алгоритмі, KeyBERTInspired семантикалық іріктеу әдісі және жергілікті түрде орналастырылған Qwen3.5-4B-Instruct үлкен тілдік моделі негізінде жүзеге асырылды. Әдістің эксперименттік тексеруі тоғыз әуе кемесінің 7 жылдық пайдалану кезеңіндегі жолаушылар жабдығы санатына жататын 1971 мәтіндік жазбадан тұратын іріктемеде жүргізілді. Әзірленген әдіс ақаулардың мазмұндық тұрғыдан тұрақты 7 санатын сәтті сәйкестендіріп, типтік емес жазбалардың 11,7 %-ын шу кластеріне оқшаулады. Кездейсоқ базалық деңгеймен салыстыру нәтижелердің жоғары статистикалық маңыздылығын растады. Тақырыптардың әртүрлілік көрсеткіші 0,8286 мәнін құрады және ұсынылатын диапазонға сәйкес келеді.
Әзірленген әдіс бөлінген тақырыптардың компоненттік тазалығы бойынша классикалық LDA моделінен асып түседі және деректерді күрделі қолмен алдын ала өңдеу кезеңін жояды. Бұл шешімді ATA 100 стандарттарының басқа бөлімдеріне масштабтау және қызмет көрсетуді жоспарлауды әрі құрамдас бөліктер қорын басқаруды оңтайландыру мақсатында авиациялық кәсіпорындардың шешім қабылдауды қолдаудың зияткерлік жүйелеріне интеграциялау ұсынылады.
Түйін сөздер: техникалық қызмет көрсету, авиациялық көлік, мәтіндерді зияткерлік талдау, контекстік эмбеддингтер, тығыздықты кластерлеу, тақырыптық модельдеу, үлкен тілдік модельдер.