ҰШҚЫШСЫЗ ЖҮЙЕЛЕРДІ БАСҚАРУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ МЕН ТӘУЕКЕЛДЕРІН ТАЛДАУ ӘДІСТЕРІ

Авторлар: Муратхан Б., Кошеков А.К.
ҒТАХА 50.43.19

Аңдатпа. Бұл мақалада сыртқы кедергілердің болуын ескере отырып, пилотсыз жүйелер үшін ақпарат алмасудың сенімділігі мен тұрақтылығын арттыру тәсілдері қарастырылады. Бұл мақалада қарастырылатын негізгі мәселе — деректерді беру арналарының жұмысына әсер етуі мүмкін табиғи және жасанды факторларды талдау. Жасанды электромагниттік кедергілердің әсеріне де баса назар аударылады. Мақаланың ғылыми жаңалығы — пилотсыз жүйені көп агентті орта ретінде қарастырады. Агенттер — оператор, ұшақ және сыртқы орта. Зерттеудің мақсаты — көрінетін жарық байланысы технологиясын енгізу арқылы деректер алмасу арнасының сенімділігін арттыру. Осы мақсатқа жету үшін авторлар сандық бақылауды бағалау әдістерін ресімдеді, басқару жүйесінің құрылымдық және функционалдық моделін жасады және тәуекелдерді бағалау үшін модельдеу сынақтарын жүргізді. Тәжірибелік деректерді талдау және компьютерлік модельдеу инфрақызыл диапазонда жұмыс істейтін көрінетін жарық байланысы 3 шақырымға дейінгі қашықтықта тұрақты ақпарат алмасу арнасын қамтамасыз ететінін көрсетті. Бұл нәтиже пилотсыз жүйелер үшін шуылға төзімді және қауіпсіз ақпарат алмасу арнасын құру үшін осы технологияны пайдалану мүмкіндігін көрсетеді.

Түйін сөздер: пилотсыз жүйе, Visible Light Communication технологиясы, тәуекелді бағалау, модельдеу моделі, басқару жүйесінің моделі.